محمد موسوى
45
مجموعه پيك شفا ( حقنه ) ( فارسى )
تفاوت علائم قولنج و درد كبد و معده و طحال و ديدان از مواضع و ديگر اعراض آن ظاهر است و سقوط اشتها و قى و نفخ و درد ساقين از علامات خاصه قولنج است . انواع قولنج در كل قولنج ذاتى و قولنج عرضى اگر اين تقسيمبندى را در كل بپذيريم بنابراين در انتخاب نوع حقنه از نظر تركيبات و زمان اجراى آن نيز دقت در تصميمگيرى نياز مىباشد . حال در قولنج ذاتى كه بر فرض بلغم غليظ سبب اصلى بيمارى بوده است و اكثر علامات قولنج حاد نمايان شده است . براز بيرون نمىآيد و اگر مىآيد به مقدار ناچيز است ، در اين حال از شدّت درد و ساير علامات مربوط به يك قولنج سخت ، كبد بشدت گرم شده و رنگ ادرار سرخ مىشود ، شايد طبيب تصور كند كه از حرارت است و دستور حقنه سرد بدهد . اينجاست كه پزشك حاذق و با تجربه به سرخى رنگ بول اعتماد نمىكند و به دنبال ساير علامات مىگردد و تا زمانى كه گرمى ذاتى قولنج مشخص نشده دست به حقنه نمىزند بلكه با شياف تلاش مىكند بطن را بگشايد و مدفوع را بيرون بكشد . حتى از مسهل و كماد و ضماد و آبزن نيز استفاده نمىكند ، آنگاه اگر از شياف كارى برنيامد از حقنه استفاده مىكند آن هم پس از تشخيص اينكه قولنج گرم است يا سرد . ! حقنه قولنج سرد سداب ، پودينه ، كاهو ، بومادران ، اكليل و ايارج فيقرا را مساوى گرفته با مقدارى دنبه لطيف گوسفند را با آب بجوشانند و حقنه كنند . حقنه قولنج سرد چربى مرغ به مقدار 450 گرم با افسنتين به مقدار 25 گرم با آب بجوشانند تا آب نصف شود با زرده تخممرغ خام مخلوط و حقنه كنند .